Quy trình giải quyết hưởng các chế độ BHXH trên Cổng dịch vụ công BHXH (từ 01/07/2025)

Quyết định số 1674/QĐ-BHXH (có hiệu lực từ ngày 01/07/2025) hướng dẫn khá chi tiết (minh hoạ)

Hoa Văn

Dưới đây chúng tôi giới thiệu và phân tích về quy trình giải quyết hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội (BHXH) theo Quyết định số 1674/QĐ-BHXH (có hiệu lực từ ngày 01/07/2025). Ngày 27/05/2025, Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam đã ban hành Quyết định số 1674/QĐ-BHXH quy định về quy trình tiếp nhận hồ sơ và giải quyết hưởng chế độ ốm đau, thai sản, trợ cấp dưỡng sức phục hồi sức khỏe hoàn toàn trên Cổng Dịch vụ công BHXH Việt Nam.

Quy định về mẫu Sổ bảo hiểm xã hội

Sổ BHXH có thể xem là "tài sản pháp lý" của người lao động (ảnh minh hoạ)

Hoa Văn

Sổ bảo hiểm xã hội (BHXH) là tài liệu pháp lý quan trọng hàng đầu gắn liền với quyền lợi an sinh của mỗi người lao động. Với sự ra đời của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (có hiệu lực từ 01/07/2025) và Nghị định 158/2025/NĐ-CP, các quy định về sổ BHXH đã có những bước cải cách mạnh mẽ, đặc biệt là việc số hóa và ngăn chặn các hành vi trục lợi.

NLĐ có thể tự kiểm tra quá trình đóng - hưởng BHXH của mình qua mã số trên mạng

Thông qua mã số BHXH, người tham gia tự kiểm tra thông tin quá trình tham gia đóng, hưởng chế độ BHXH, BHYT (ảnh minh hoạ)

Hoa Văn

Trong kỷ nguyên công nghệ số, việc quản lý và theo dõi thông tin an sinh xã hội không còn phụ thuộc vào những cuốn sổ giấy hay sự thông báo một chiều từ phía công ty. Với sự ra đời của Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) 2024 (có hiệu lực từ 01/07/2025), người lao động (NLĐ) hoàn toàn có quyền và công cụ pháp lý để tự kiểm tra quá trình đóng - hưởng BHXH của mình qua mã số trên các nền tảng trực tuyến.

Trình tự, thủ tục đăng ký tham gia và mức đóng BHXH tự nguyện

Những người không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc có thể chọn tham gia loại hình BHXH tự nguyện, để hưởng chế độ hưu trí về sau (ảnh minh hoạ)

Ls. Trần Hồng Phong giới thiệu 

Bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện là một chính sách an sinh xã hội ưu việt của Nhà nước, được thiết kế dành riêng cho lực lượng lao động tự do, lao động khu vực phi chính thức để họ có cơ hội tích lũy và hưởng lương hưu khi về già. Với sự ra đời của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/07/2025), chính sách này tiếp tục được hoàn thiện với nhiều điểm mới về thủ tục, mức đóng và quyền lợi (đặc biệt là việc bổ sung chế độ trợ cấp thai sản đối với BHXH tự nguyện).

Chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (BHXH bắt buộc)

 

Người sử dụng lao động có trách nhiệm bảo đảm an toàn trong lao động, trang bị phương tiện bảo hộ lao động cho người lao động (ảnh minh hoạ)

Hoa Văn

Chế độ Tai nạn lao động, Bệnh nghề nghiệp (TNLĐ-BNN) là một trong những trụ cột an sinh xã hội thiết yếu, nhằm chia sẻ gánh nặng tài chính với người sử dụng lao động (NSDLĐ) và bù đắp thu nhập, hỗ trợ y tế cho người lao động (NLĐ) khi không may gặp rủi ro trong quá trình làm việc.

Chế độ ốm đau (BHXH bắt buộc)

Người lao động được nghỉ việc để khám chữa bệnh trong trường hợp bị ốm đau (ảnh minh hoạ)

Ls. Trần Hồng Phong giới thiệu 

Chế độ ốm đau là một trong những quyền lợi cơ bản và thiết thực nhất của người lao động khi tham gia Bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc, nhằm bù đắp một phần thu nhập bị mất đi khi người lao động hoặc con cái họ gặp vấn đề về sức khỏe. Dựa trên các quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực từ 01/07/2025), dưới đây là phân tích chi tiết về chế độ này.

Quy định về việc tham gia BHXH bắt buộc đối với NLĐ nước ngoài làm việc tại Việt Nam

Người nước ngoài làm việc tại Việt Nam có tham gia BHXH bắt buộc được hưởng các chế độ thuộc BHXH bắt buộc gần giống như NLĐ Việt Nam (ảnh minh họa) 

Ls. Trần Hồng Phong giới thiệu

Cùng với sự hội nhập kinh tế quốc tế, số lượng chuyên gia và người lao động nước ngoài đến làm việc tại Việt Nam ngày càng tăng. Để bảo đảm quyền lợi an sinh xã hội, bình đẳng giữa lao động trong nước và quốc tế, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/07/2025) đã quy định rất rõ ràng về nghĩa vụ và quyền lợi tham gia BHXH của nhóm đối tượng này.

Quyền, trách nhiệm của Cơ quan BHXH (Nhà nước) & phân cấp quản lý

Mỗi cấp cơ quan BHXH có chức năng, nhiệm vụ khác nhau (ảnh minh hoạ)

Ls. Trần Hồng Phong giới thiệu 

Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/07/2025) đã thiết lập một hành lang pháp lý vững chắc không chỉ cho người tham gia mà còn quy định rõ ràng về bộ máy tổ chức, quyền hạn, trách nhiệm của Cơ quan BHXH, cũng như cơ chế phân cấp quản lý nhà nước. Việc quy định rõ ràng này nhằm hướng tới một hệ thống an sinh xã hội chuyên nghiệp, hiện đại, minh bạch.

Trình tự, thủ tục và hồ sơ tham gia Bảo hiểm xã hội, BHYT, BHTN

Người lao động tham gia BHXH được cấp Sổ BHXH, nhưng từ năm 2020 sẽ thay thế bằng Thẻ BHXH (ảnh minh hoạ)

Ls. Trần Hồng Phong giới thiệu 

Việc đăng ký tham gia Bảo hiểm xã hội (BHXH), Bảo hiểm y tế (BHYT) và Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) là nghĩa vụ bắt buộc và là nền tảng để bảo đảm quyền lợi an sinh cho người lao động. Dưới ánh sáng của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Luật Bảo hiểm y tế hợp nhất 2025 (cùng có hiệu lực từ 01/07/2025), quy trình này đã được chuẩn hóa, số hóa mạnh mẽ nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp.

Đối tượng đóng, mức đóng, tỷ lệ & phương thức đóng BHXH bắt buộc

Người lao động làm việc tại các doanh nghiệp thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc (ảnh minh họa)

Hoa Văn 

Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/07/2025) và Nghị định 158/2025/NĐ-CP đã mang đến những thay đổi chiến lược trong chính sách thu và quản lý BHXH bắt buộc. Mục tiêu lớn nhất là mở rộng "lưới an sinh", bao phủ thêm nhiều nhóm lao động mới trên thị trường.

Chế độ thai sản (BHXH bắt buộc)

Lao động nữ trong thời kỳ mang thai, sinh con được hưởng chế độ thai sản theo quy định của pháp luật (ảnh minh hoạ)

Ls. Trần Hồng Phong

Lao động nữ tham gia BHXH được hưởng các chế độ thuộc loại hình bảo hiểm này, trong đó có Chế độ thai sản. Trong bài viết này, chúng tôi giới thiệu nguyên tắc và những chế độ cơ bản quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/07/2025). Trong thực tế, người lao động nữ cần trao đổi với bộ phận nhân sự của doanh nghiệp, để được hướng dẫn và hỗ trợ.

Chế độ tử tuất (BHXH bắt buộc)

Chế độ tử tuất giúp một phân thu nhập cho người thân khi NLĐ không may quá đời (ảnh minh hoạ)

Hoa Văn

Chế độ tử tuất là một trong những trụ cột mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc nhất của hệ thống Bảo hiểm xã hội (BHXH), đóng vai trò như một "lưới an toàn" tài chính giúp bù đắp phần nào thu nhập cho gia đình và người thân khi người lao động không may qua đời.

Quyền, trách nhiệm của Người lao động, Người sử dụng lao động trong lĩnh vực BHXH

Tham gia BHXH vừa là quyền vừa là trách nhiệm của NLĐ (ảnh minh hoạ)

Ls. Trần Hồng Phong giới thiệu 

Mối quan hệ an sinh giữa Người lao động (NLĐ) và Người sử dụng lao động (NSDLĐ) là nền tảng của hệ thống Bảo hiểm xã hội (BHXH). Để đảm bảo tính công bằng, minh bạch và bảo vệ lợi ích hợp pháp của các bên, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (có hiệu lực từ 01/07/2025) đã quy định rất rõ ràng và chi tiết về quyền và trách nhiệm của từng chủ thể.

Chế độ Hưu trí (BHXH bắt buộc)

Người lao động tham gia BHXH khi về hưu hàng tháng được hưởng lương hưu (thuộc chế độ hưu trí) và khi qua đời thân nhân được nhận khoản trợ cấp tử tuất (thuộc "chế độ tử tuất" (ảnh minh họa)

Hoa Văn

Chế độ hưu trí là mục tiêu cốt lõi và là trụ cột quan trọng nhất của hệ thống an sinh xã hội, giúp bảo đảm thu nhập cho người lao động khi họ đến tuổi nghỉ ngơi. Với sự ra đời của Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/07/2025), chế độ hưu trí đã có những thay đổi mang tính lịch sử, mở rộng cơ hội hưởng lương hưu cho hàng triệu người lao động.

Các hành vi bị nghiêm cấm về BHXH

Gian lận hoặc trốn đóng BHXH là vi phạm điều cấm, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự (ảnh minh hoạ)

Ls. Trần Hồng Phong giới thiệu

Để bảo vệ tính minh bạch, an toàn của hệ thống an sinh xã hội và quyền lợi chính đáng của người tham gia, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (có hiệu lực từ 01/07/2025) đã quy định rất cụ thể và nghiêm khắc về các hành vi bị pháp luật cấm. Việc nhận diện rõ các hành vi này giúp người lao động (NLĐ) và người sử dụng lao động (NSDLĐ) tránh được những rủi ro pháp lý không đáng có.

Điều kiện hưởng lương hưu

Để được hưởng lương hưu, NLĐ phải có tối thiểu 15 năm tham gia (đóng) BHXH (ảnh minh hoạ)

Ls. Trần Hồng Phong giới thiệu

Chế độ hưu trí là trụ cột quan trọng nhất của hệ thống an sinh xã hội. Với sự ra đời của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, điều kiện hưởng lương hưu đã có sự thay đổi mang tính lịch sử, mở rộng cánh cửa an sinh cho hàng triệu người lao động.

BHXH là gì? Các chế độ của BHXH

NLĐ làm việc theo HĐLĐ là đối tượng tham gia BHXH bắt buộc (ảnh minh hoạ)

Ls. Trần Hồng Phong giới thiệu 

Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/07/2025) mang đến những thay đổi mang tính bước ngoặt, hướng tới việc xây dựng một hệ thống an sinh xã hội đa tầng, bao phủ toàn dân. Dưới đây là bài phân tích chi tiết về khái niệm, các chế độ, quy định pháp luật cùng những đánh giá và lời khuyên thiết thực.

Các tội danh hình sự trong lĩnh vực BHXH, BHYT và BHTN

Ai cố tình gian dối, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN cho NLĐ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự (ảnh minh hoạ)

Ls. Trần Hồng Phong giới thiệu

Tại BLLĐ 2019 quy định NLĐ có quyền và trách nhiệm tham gia BHXH, BHYT và BHTN; phía NSDLĐ có trách nhiệm và thay mặt NLĐ đóng tiền BHXH, BHYT và BHTN cho NLĐ. Tham gia BHXH (nói chung) là nghĩa vụ bắt buộc, bảo đảm quyền lợi lâu dài cho NLĐ và cả xã hội, Nhà nước. Chính vì vậy, nếu cá nhân nào có hành vi gian lận tiền BHXH, BHYT, BHTN, cũng như cố tình né tránh, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN cho NLĐ thì tuỳ theo mức độ và tính chất, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Tuổi nghỉ hưu & lộ trình điều chỉnh tuổi nghỉ hưu (kể từ ngày 1/1/2021)

Tuổi nghỉ hưu đang được điều chỉnh tăng lên kể từ năm 2021 (ảnh minh hoạ)

Kể từ ngày 1/1/2021, tuổi nghỉ hưu của NLĐ trong điều kiện lao động bình thường là đủ 60 tuổi 03 tháng đối với lao động nam và đủ 55 tuổi 04 tháng đối với lao động nữ; sau đó, cứ mỗi năm tăng thêm 03 tháng đối với lao động nam cho đến khi đủ 62 tuổi vào năm 2028 và cứ mỗi năm tăng thêm 04 tháng đối với lao động nữ cho đến khi đủ 60 tuổi vào năm 2035. 

Khai trình thông tin về số lượng lao động, việc đóng BHXH khi đăng ký (thành lập) doanh nghiệp

Khi đăng ký (thành lập doanh nghiệp), phía NSDLĐ phải đăng ký thông tin về số lượng lao động và phương thức đóng BHXH (ảnh minh hoạ)

Hoa Văn

Ngày 15/10/2020, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 122/2020/NĐ-CP về việc phối hợp, liên thông thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp, khai trình về sử dụng lao động, cấp mã số đơn vị tham gia BHXH, đăng ký sử dụng hoá đơn doanh nghiệp. Theo quy định tại Nghị định 122/2020/NĐ-CP, thể hiện cụ thể tại các Phụ lục (Biểu mẫu Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp), so với trước đây, trong nội dung Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp có thêm các nội dung về Tổng số lao động dự kiến (Mục 9.7) và Thông tin về việc đóng bảo hiểm xã hội (Mục 11), cùng nhiều nội dung mới khác.