Quy định về sử dụng và quản lý Thẻ đoàn viên Công đoàn

Mặt trước một Thẻ đoàn viên Công đoàn (ảnh minh hoạ)

Ls. Trần Hồng Phong giới thiệu 

Trong tổ chức Công đoàn Việt Nam, Thẻ đoàn viên không chỉ đơn thuần là một loại giấy tờ xác nhận tư cách thành viên mà còn là "chiếc thẻ bài" mang lại nhiều quyền lợi thiết thực cho người lao động. Với định hướng đổi mới và chuyển đổi số, việc quản lý và sử dụng Thẻ đoàn viên đã được quy định rất chặt chẽ và bài bản trong Điều lệ Công đoàn Việt Nam 2024 và Hướng dẫn số 38/HD-TLĐ.

Sau đây chúng tôi phân tích về quy định sử dụng và quản lý Thẻ đoàn viên công đoàn.

I. QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ THẺ ĐOÀN VIÊN CÔNG ĐOÀN

1. Quyền được cấp thẻ và nhận diện tổ chức 

Việc được cấp Thẻ đoàn viên là một trong những quyền lợi cơ bản và chính đáng của đoàn viên công đoàn. Thẻ đoàn viên là một ấn phẩm bắt buộc phải sử dụng Huy hiệu Công đoàn Việt Nam nhằm bảo đảm tính nhận diện thống nhất của tổ chức. Thẻ thường được trao trang trọng cho đoàn viên ngay trong buổi lễ kết nạp hoặc sau khi được kết nạp vào tổ chức.

2. Thẩm quyền quản lý và cấp phát thẻ 

Pháp luật quy định cơ chế quản lý thẻ kết hợp giữa tập trung và phân cấp:

* Quản lý tập trung: 

Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam thống nhất quản lý đoàn viên thông qua hệ thống phần mềm quản lý đoàn viên; đồng thời thống nhất quản lý mẫu thẻ, phôi thẻ, mã số thẻ đoàn viên trên toàn quốc.

* Phân cấp thực hiện: 

Việc in thẻ, cấp thẻ và quản lý thẻ trực tiếp được phân cấp cho Liên đoàn Lao động cấp tỉnh, Công đoàn ngành trung ương và tương đương.

* Trách nhiệm cung cấp thông tin: 

Để hệ thống phần mềm hoạt động hiệu quả, đoàn viên có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin cá nhân cho Ban Chấp hành Công đoàn cơ sở (BCH CĐCS) cập nhật vào phần mềm.

3. Mục đích sử dụng Thẻ đoàn viên 

Căn cứ Mục 3.2 Hướng dẫn số 38/HD-TLĐ, Thẻ đoàn viên được sử dụng trong 04 nhóm trường hợp quan trọng sau:

* Thực hiện quyền dân chủ: 

Dùng để biểu quyết tại đại hội, hội nghị của tổ chức công đoàn khi cần thiết.

* Hưởng các ưu đãi, phúc lợi: 

Sử dụng thẻ để được hưởng các chương trình phúc lợi, chính sách an sinh, nhà ở xã hội và các ưu đãi khác do tổ chức công đoàn mang lại.

* Chuyển sinh hoạt công đoàn: 

Khi chuyển đến nơi làm việc mới, đoàn viên bắt buộc phải xuất trình thẻ (hoặc khai báo trên phần mềm quản lý và cung cấp mã số thẻ) cho BCH CĐCS nơi mới để tiếp tục được sinh hoạt công đoàn.

* Được bảo vệ khi "trắng" công đoàn hoặc mất việc: 

Đoàn viên có thể xuất trình thẻ với công đoàn cấp trên để được tham gia sinh hoạt trong trường hợp nơi làm việc chưa có công đoàn, công đoàn cơ sở bị giải thể, hoặc trong thời gian nghỉ việc (chưa tìm được việc mới) tối đa 12 tháng.

4. Trách nhiệm bảo quản, cấp đổi và thu hồi thẻ

* Bảo quản: 

Đoàn viên phải giữ gìn thẻ cẩn thận, sử dụng đúng mục đích. Nếu làm mất, hỏng thẻ phải báo ngay cho BCH CĐCS để được cấp lại, đổi lại. Nếu phát hiện thẻ giả phải báo cáo kịp thời.

* Thu hồi (Xóa tên): 

Khi người lao động xin ra khỏi tổ chức công đoàn, hoặc bị kỷ luật khai trừ, BCH CĐCS hoặc công đoàn cấp trên sẽ tiến hành xóa tên và thu hồi thẻ đoàn viên.

II. VÍ DỤ MINH HỌA

* Tình huống 1 (Sử dụng thẻ hưởng phúc lợi): 

Chị A là đoàn viên công đoàn tại Công ty Giày da X. Cuối tuần, chị A đi siêu thị Co.opmart (đơn vị có ký thỏa thuận hợp tác phúc lợi với Tổng Liên đoàn). Khi thanh toán, chị A xuất trình Thẻ đoàn viên công đoàn và lập tức được giảm giá 10% trên tổng hóa đơn mua hàng thiết yếu.

* Tình huống 2 (Chuyển sinh hoạt công đoàn): 

Anh B nghỉ việc tại Công ty Y (đã là đoàn viên) và chuyển sang làm việc tại Công ty Z. Trong ngày đầu nhận việc, anh B mang Thẻ đoàn viên công đoàn trình cho Chủ tịch CĐCS Công ty Z. Nhờ có chiếc thẻ này (và mã số thẻ hợp lệ trên hệ thống), anh B được tiếp nhận sinh hoạt công đoàn ngay lập tức mà không phải làm lại đơn xin gia nhập từ đầu.

* Tình huống 3 (Xử lý khi mất thẻ): 

Anh C vô tình làm rơi ví, mất giấy tờ tùy thân và Thẻ đoàn viên. Anh C báo cáo ngay với Tổ trưởng công đoàn và BCH CĐCS. BCH CĐCS đối chiếu thông tin của anh C trên phần mềm quản lý đoàn viên và gửi đề nghị lên Liên đoàn Lao động cấp Huyện/Tỉnh để in cấp lại thẻ mới cho anh C.

* Tình huống 4 (Bị thu hồi thẻ): 

Chị D làm đơn xin ra khỏi tổ chức công đoàn vì lý do cá nhân. Sau khi xem xét, BCH CĐCS Công ty ra quyết định chấp thuận, đồng thời yêu cầu chị D nộp lại Thẻ đoàn viên để tiến hành thu hồi và xóa tên chị trên hệ thống phần mềm.

III. LƯU Ý VÀ LỜI KHUYÊN CHO CÁC BÊN LIÊN QUAN

a. Đối với Người lao động (Đoàn viên công đoàn):

* Chủ động cung cấp thông tin: 

Hãy phối hợp với cán bộ công đoàn công ty cung cấp chính xác số Căn cước công dân, số điện thoại để họ nhập lên phần mềm. Không có thông tin trên phần mềm, thẻ của bạn chỉ là chiếc thẻ nhựa vô giá trị.

* Đừng vứt bỏ thẻ khi nhảy việc: 

Rất nhiều người khi nghỉ việc công ty cũ đã bỏ luôn Thẻ đoàn viên. Theo luật, khi sang công ty mới, bạn chỉ cần xuất trình thẻ cũ là được sinh hoạt tiếp, giữ nguyên thâm niên đoàn viên.

* Tận dụng phúc lợi: 

Hãy thường xuyên theo dõi thông báo của công đoàn cơ sở hoặc trang facebook của Liên đoàn Lao động Tỉnh/Thành phố để biết Thẻ đoàn viên đang được giảm giá ở những siêu thị, bệnh viện hay hãng xe nào để sử dụng.

b. Đối với Ban Chấp hành Công đoàn cơ sở (BCH CĐCS):

* Trao thẻ trang trọng: 

Đừng phát Thẻ đoàn viên cho có lệ. Hãy tổ chức Lễ kết nạp đàng hoàng, có treo Cờ và Huy hiệu Công đoàn, trao thẻ tận tay người lao động. Sự trang trọng này giúp họ cảm thấy tự hào và trân trọng chiếc thẻ hơn.

* Cập nhật phần mềm thường xuyên: 

BCH CĐCS phải chịu khó cập nhật biến động nhân sự lên phần mềm quản lý của Tổng Liên đoàn. Khi có đoàn viên xin ra khỏi tổ chức, phải nhớ thu hồi thẻ và xóa tên trên phần mềm ngay lập tức.

* Hỗ trợ làm lại thẻ: 

Khi đoàn viên báo mất thẻ, hãy nhanh chóng lập danh sách gửi lên Công đoàn cấp trên trực tiếp (LĐLĐ Huyện/Khu công nghiệp) để in lại thẻ mới cho họ, bảo đảm quyền lợi biểu quyết và hưởng phúc lợi của họ không bị gián đoạn.

....