Thuỷ Tiên
Trong thế giới hiện đại, khi bằng cấp và chứng chỉ chuyên môn có thể được tích lũy qua thời gian, thì có một thứ đã trở thành bộ lọc khắt khe nhất của các nhà tuyển dụng và là thước đo sự bền vững của một sự nghiệp: Thái độ.
Người ta thường nói: "Tài năng mang bạn đến cuộc phỏng vấn, nhưng thái độ mới giữ bạn lại ở công ty và đưa bạn lên đỉnh cao". Cùng phân tích về lý do tại sao người trẻ muốn thành công không thể chỉ dựa vào tài năng đơn thuần.
Tài năng là "Cần", Thái độ là "Đủ"
Để hiểu rõ mối quan hệ này, hãy nhìn vào công thức năng lực phổ biến trong quản trị nhân sự:
Năng lực = (Kiến thức + Kỹ năng) x Thái độ
- Tài năng (Kiến thức & Kỹ năng): Là nền tảng, là chiếc "giấy thông hành" để bạn bước chân vào thị trường lao động. Nó giúp bạn xử lý các tác vụ chuyên môn.
- Thái độ: Là cách bạn phản ứng với áp lực, cách bạn đối xử với đồng nghiệp, sự cầu tiến, tính kỷ luật và sự chính trực.
Tại sao Thái độ là phép nhân? Bởi vì nếu thái độ bằng 0, thì dù tài năng lớn đến đâu, kết quả cuối cùng vẫn là con số 0. Một thiên tài lười biếng hoặc một chuyên gia kiêu ngạo thường gây hại cho tổ chức nhiều hơn là đóng góp.
Tại sao Thái độ là phép nhân? Bởi vì nếu thái độ bằng 0, thì dù tài năng lớn đến đâu, kết quả cuối cùng vẫn là con số 0. Một thiên tài lười biếng hoặc một chuyên gia kiêu ngạo thường gây hại cho tổ chức nhiều hơn là đóng góp.
Tại sao người trẻ cần thái độ tốt để thành công?
a. Khả năng thích nghi trong kỷ nguyên biến động
Tài năng của ngày hôm nay có thể lỗi thời vào ngày mai (ví dụ: sự trỗi dậy của AI). Nhưng một thái độ "Học tập suốt đời" (Growth Mindset) sẽ giúp người trẻ tự làm mới mình. Người có thái độ tốt coi thất bại là bài học, còn người chỉ dựa vào tài năng dễ bị sụp đổ tâm lý khi kỹ năng của họ không còn là duy nhất.
Tài năng của ngày hôm nay có thể lỗi thời vào ngày mai (ví dụ: sự trỗi dậy của AI). Nhưng một thái độ "Học tập suốt đời" (Growth Mindset) sẽ giúp người trẻ tự làm mới mình. Người có thái độ tốt coi thất bại là bài học, còn người chỉ dựa vào tài năng dễ bị sụp đổ tâm lý khi kỹ năng của họ không còn là duy nhất.
b. Xây dựng mạng lưới quan hệ (Networking)
Thành công không bao giờ là cuộc chơi độc hành. Thái độ khiêm tốn, biết lắng nghe và sẵn sàng hỗ trợ giúp người trẻ nhận được sự bảo trợ (mentorship) từ cấp trên và sự đồng lòng từ đồng nghiệp.
c. Vượt qua "điểm gãy" của sự nghiệp
Mọi con đường đến thành công đều có những giai đoạn khó khăn cực độ. Lúc này, tài năng không giúp bạn kiên trì, chỉ có thái độ lì lợm và lạc quan mới giúp bạn bước tiếp.
Mọi con đường đến thành công đều có những giai đoạn khó khăn cực độ. Lúc này, tài năng không giúp bạn kiên trì, chỉ có thái độ lì lợm và lạc quan mới giúp bạn bước tiếp.
3. Ví dụ minh họa
Ví dụ 1: Câu chuyện về hai thực tập sinh
- A (Tài năng xuất chúng): Tốt nghiệp loại xuất sắc, xử lý việc cực nhanh nhưng hay đi muộn, thường xuyên ngắt lời sếp trong cuộc họp vì cho rằng mình giỏi hơn, không sẵn sàng giúp đỡ đồng nghiệp vì sợ "mất thời gian cá nhân".
- B (Tài năng khá): Tốt nghiệp loại khá, xử lý việc chậm hơn A một chút nhưng luôn đúng giờ, chủ động hỏi han khi không biết, luôn lắng nghe góp ý với tinh thần cầu thị và sẵn sàng ở lại muộn để hỗ trợ đội nhóm hoàn thành dự án.
Kết quả: Sau kỳ thực tập, công ty chọn B. Sếp của họ nhận xét: "Kỹ năng có thể đào tạo, nhưng thái độ là thứ rất khó để thay đổi. Chúng tôi cần một người đồng đội, không cần một ngôi sao cô đơn."
Ví dụ 2: Tỉ phú Elon Musk và quan điểm tuyển dụng
Musk từng chia sẻ ông ưu tiên chọn những người có cá tính tốt và nhiệt huyết hơn là những người chỉ có bằng cấp rực rỡ nhưng thái độ tiêu cực. Tại SpaceX, họ cần những người dám tin vào những điều "điên rồ" và không bỏ cuộc khi tên lửa nổ tung – đó hoàn toàn là câu chuyện của thái độ.
Ví dụ 1: Câu chuyện về hai thực tập sinh
- A (Tài năng xuất chúng): Tốt nghiệp loại xuất sắc, xử lý việc cực nhanh nhưng hay đi muộn, thường xuyên ngắt lời sếp trong cuộc họp vì cho rằng mình giỏi hơn, không sẵn sàng giúp đỡ đồng nghiệp vì sợ "mất thời gian cá nhân".
- B (Tài năng khá): Tốt nghiệp loại khá, xử lý việc chậm hơn A một chút nhưng luôn đúng giờ, chủ động hỏi han khi không biết, luôn lắng nghe góp ý với tinh thần cầu thị và sẵn sàng ở lại muộn để hỗ trợ đội nhóm hoàn thành dự án.
Kết quả: Sau kỳ thực tập, công ty chọn B. Sếp của họ nhận xét: "Kỹ năng có thể đào tạo, nhưng thái độ là thứ rất khó để thay đổi. Chúng tôi cần một người đồng đội, không cần một ngôi sao cô đơn."
Ví dụ 2: Tỉ phú Elon Musk và quan điểm tuyển dụng
Musk từng chia sẻ ông ưu tiên chọn những người có cá tính tốt và nhiệt huyết hơn là những người chỉ có bằng cấp rực rỡ nhưng thái độ tiêu cực. Tại SpaceX, họ cần những người dám tin vào những điều "điên rồ" và không bỏ cuộc khi tên lửa nổ tung – đó hoàn toàn là câu chuyện của thái độ.
Bình luận và Lưu ý
Trong bối cảnh bài báo mới đây về việc "con người ngày càng im lặng và nói ít đi", thái độ chủ động giao tiếp và thấu cảm lại càng trở nên quý hiếm. Người trẻ có thái độ tốt là người biết dùng công nghệ làm công cụ nhưng không để công nghệ làm xơ cứng cảm xúc cá nhân.
Thái độ tốt không có nghĩa là "vâng lời" mù quáng: Thái độ tốt bao gồm cả sự phản biện sắc sảo nhưng trên tinh thần xây dựng, thay vì đả kích.
Đừng nhầm lẫn giữa thái độ và tính cách: Bạn có thể là người hướng nội, ít nói, nhưng bạn vẫn có thể có thái độ làm việc chuyên nghiệp, đúng hạn và trách nhiệm.
Thái độ tốt không có nghĩa là "vâng lời" mù quáng: Thái độ tốt bao gồm cả sự phản biện sắc sảo nhưng trên tinh thần xây dựng, thay vì đả kích.
Đừng nhầm lẫn giữa thái độ và tính cách: Bạn có thể là người hướng nội, ít nói, nhưng bạn vẫn có thể có thái độ làm việc chuyên nghiệp, đúng hạn và trách nhiệm.
Lời khuyên cho người trẻ
Rèn luyện sự chính trực: Đây là đỉnh cao của thái độ. Hãy làm đúng ngay cả khi không có ai nhìn thấy.
Học cách kiểm soát cái tôi: Đừng để sự tự mãn về tài năng nhất thời ngăn cản bạn tiếp thu những tinh hoa từ người khác.
Tư duy phụng sự: Thay vì hỏi "Công ty cho tôi cái gì?", hãy hỏi "Tôi có thể đóng góp giá trị gì?". Khi bạn mang lại giá trị, thành công sẽ tự tìm đến.
Kiên tâm (Grit): Hãy rèn luyện để có một tinh thần bền bỉ. Tài năng là mũi tên, nhưng thái độ chính là cánh cung đưa mũi tên đi xa.
Kết luận:
Tài năng giúp bạn có một khởi đầu tốt, nhưng thái độ mới quyết định bạn sẽ đi được bao xa trên hành trình cuộc đời. Hãy là một người trẻ "sáng" về trí tuệ và "ấm" về nhân cách.
.....
.....
Bài liên quan:
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét