Hỏi về việc chấm dứt HĐLĐ khi NLĐ tử vong vì tai nạn bên ngoài

HĐLĐ sẽ chấm dứt khi NLĐ qua đời (ảnh minh hoạ)

Hỏi: Thưa luật sư, công ty chúng tôi xin nhờ luật sư tư vấn giúp một trường hợp người lao động đã mất do tai nạn. Cụ thể như sau: Tối ngày 08/08/2020, anh P (là NLĐ của công ty) trên đường về quê thăm nhà đi ngang qua cầu B (cầu đang thi công) thì bị đâm vào thành cầu và té, đầu bị đập xuống đất. Sau đó được người dân và gia đình đưa anh P vào bệnh viện tối cùng ngày. Đến ngày 20/08/2020 anh P qua đời do chấn thương sọ não. Liên quan, công ty nhờ luật sư tư vấn giúp một số ý sau đây: Trường hợp này công ty sẽ phải ra quyết định chấm dứt HĐLĐ từ ngày 21/08/2020 đúng không ạ? Nếu có, thì cơ sở căn cứ để ra quyết định là Trích lục khai tử thì có được không ạ? Lương tháng 08/2020 công ty sẽ chi trả cho người thân của anh P. Vậy người thân của anh P cần cung cấp chứng từ gì liên quan quyền thừa kế để đảm bảo công ty không bị khiếu nại (nếu có) sau này ạ. Trường hợp này, công ty có cần làm thêm thủ tục gì không? Rất mong được luật sư tư vấn giúp, xin chân thành cám ơn. (P. Th.)

Luật sư Trần Hồng Phong trả lời:

Qua thông tin bạn nêu, việc anh P qua đời do tai nạn bên ngoài nơi làm việc, sau đây tôi có một số ý trao đổi như sau:

1. Về việc chấm dứt Hợp đồng lao động (HĐLĐ):

Theo quy định tại khoản 6 Điều 34 Bộ luật Lao động 2019, HĐLĐ sẽ đương nhiên chấm dứt trong trường hợp "Người lao động chết; bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc đã chết". Như vậy, do anh P đã qua đời, HĐLĐ giữa công ty và anh P sẽ chấm dứt theo quy định này.

Về chứng cứ pháp lý: Để làm thủ tục chấm dứt HĐLĐ, chứng cứ pháp lý chứng minh anh P đã mất chính là "Giấy chứng tử" hoặc bản "Trích lục khai tử" do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp. Cả hai loại giấy tờ này đều có giá trị pháp lý như nhau. Do đó, công ty hoàn toàn có thể sử dụng Trích lục khai tử (bản sao có chứng thực) do gia đình cung cấp làm căn cứ.

Công ty sẽ ra Quyết định chấm dứt HĐLĐ, ghi rõ lý do chấm dứt là "Người lao động chết". Trong phần căn cứ của quyết định, công ty ghi rõ: Căn cứ khoản 6 Điều 34 Bộ luật Lao động 2019 và Trích lục khai tử/Giấy chứng tử của anh P.

Về thời điểm chấm dứt: Anh P qua đời ngày 20/08/2020, việc công ty lấy ngày liền kề sau đó là 21/08/2020 làm mốc thời gian chấm dứt trên văn bản hành chính là hoàn toàn hợp lý.

2. Việc thanh toán tiền lương và các quyền lợi liên quan:

Theo khoản 1 Điều 48 Bộ luật Lao động 2019, trong thời hạn 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt HĐLĐ, công ty có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản tiền có liên quan đến quyền lợi của người lao động (bao gồm tiền lương tháng 8, phép năm chưa nghỉ hết...).

Theo quy định tại Điều 614 Bộ luật Dân sự 2015, kể từ thời điểm mở thừa kế (thời điểm người lao động chết), những người thừa kế có các quyền, nghĩa vụ tài sản do người chết để lại. Cụ thể ở đây, theo điểm a khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, hàng thừa kế thứ nhất của anh P sẽ bao gồm: vợ, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của anh P.

Do vậy, công ty sẽ giao tiền lương, phụ cấp chưa thanh toán và các khoản hỗ trợ của công ty (nếu có) cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất này (ưu tiên giao cho vợ anh P, hoặc cha/mẹ anh P nếu anh P chưa có vợ).

Để tránh khiếu nại về sau, công ty cần yêu cầu người nhận tiền cung cấp các chứng từ sau:

- Giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân với anh P (Ví dụ: Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn nếu là vợ; Giấy khai sinh/Sổ hộ khẩu/Giấy xác nhận cư trú nếu là cha, mẹ, con). 

- Giấy tờ tùy thân của người nhận tiền (Căn cước công dân/Chứng minh nhân dân).

Đặc biệt lưu ý: Khi thanh toán, phòng Nhân sự/Kế toán cần lập Biên bản thanh toán/Biên nhận tiền, ghi nhận rõ ràng, đầy đủ số tiền, lý do chi trả và yêu cầu người nhận ký tên, ghi rõ họ tên xác nhận. Nếu gia đình cử một người đại diện nhận thay cho những người thừa kế khác thì nên có Giấy ủy quyền của những người thừa kế còn lại.

3. Về các thủ tục hành chính khác cần làm:

Căn cứ điểm a khoản 3 Điều 48 Bộ luật Lao động 2019, công ty với tư cách là người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội (chốt sổ BHXH) cho anh P.

Do đó, công ty cần làm ngay thủ tục báo giảm lao động với cơ quan BHXH và chốt sổ BHXH để trả lại cho thân nhân anh P.

Đồng thời, vì anh P có tham gia đóng BHXH, công ty nên tận tình hướng dẫn và hỗ trợ gia đình anh P chuẩn bị hồ sơ (gồm Sổ BHXH đã chốt, Giấy chứng tử...) nộp cho cơ quan BHXH cấp huyện/tỉnh nơi gia đình cư trú để gia đình làm thủ tục nhận chế độ tử tuất (bao gồm trợ cấp mai táng và trợ cấp tử tuất một lần/hằng tháng) theo Luật Bảo hiểm xã hội. Việc hỗ trợ này thể hiện trách nhiệm xã hội và tình nghĩa của công ty đối với người lao động đã khuất.

Chúc công ty giải quyết sự việc ổn thỏa và đúng pháp luật!
.......